Paternity Leave Gr Of Maharashtra Government Pdf In Marathi -

महाराष्ट्र शासनाचा पितृत्व रजा शासन निर्णय (GR) मराठी PDF मध्ये उपलब्ध आहे. हा GR कर्मचाऱ्यांसाठी एक मोठी सुविधा आहे. तुम्ही महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत कर्मचारी असाल तर ही रजा घेण्याचा पूर्ण अधिकार तुमच्याकडे आहे. योग्य वैद्यकीय कागदपत्रांसह आणि वेळेवर अर्ज केल्यास ही रजा नकार मिळण्याची शक्यता अत्यंत कमी आहे. आपल्या कुटुंबिय गरजांसाठी या सुविधेचा लाभ घ्या.

महत्त्वाचा दुवा (शोधण्यासाठी हे कीवर्ड वापरा): "पितृत्व रजा शासन निर्णय क्र.२१ दिनांक २४ एप्रिल २०१७ PDF" – गुगलवर सर्च करा.

---

(टीप: हा लेख माहितीपर आहे. सर्वात अचूक माहितीसाठी कृपया महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत प्रकाशनाचा संदर्भ घ्या.)

For male employees of the Maharashtra Government, the rules for leave around childbirth are primarily governed by the Maharashtra Civil Services (Leave) Rules, 1981 and subsequent amendments. 1. Paternity Leave (पितृत्व रजा)

Maharashtra State Government employees are entitled to 15 days of paid paternity leave.

Eligibility: Male employees with fewer than two surviving children.

Timeframe: The leave can be taken either 15 days before the expected delivery date or within 6 months from the date of the child's birth.

Nature: It is a continuous leave and typically cannot be split into multiple parts. If not used within the six-month window, the leave lapses.

Combination: It can be combined with other types of leave, such as casual or annual leave. 2. Childcare Leave (बालसंगोपन रजा)

In 2018, the Maharashtra Government issued a landmark Government Resolution (GR) expanding leave for male employees in specific circumstances.

Special Conditions: A male employee can avail of up to 180 days of childcare leave if his wife is deceased, bedridden, or mentally/physically incapacitated and unable to care for the child. Usage:

Applicable for the first two children until they reach 18 years of age.

Can be taken in a maximum of three spells per calendar year.

This is not an absolute right; it must be sanctioned by the relevant authority based on the situation. Official GR and PDF Resources

You can find the official Marathi language documents through the following portals:

Paternity leave in India 2026: Eligibility and Benefits - Wisemonk

या विषयावरील सर्वात अधिकृत आणि विश्वासार्ह दस्तऐवज म्हणजे महाराष्ट्र शासन, सामान्य प्रशासन विभाग (General Administration Department) यांनी जारी केलेला शासन निर्णय क्रं. पितृत्वरजा-२०१५ / प्र.क्र.२१ / सेवा-५, दिनांक २४ एप्रिल २०१७ हा होय.

PDF डाउनलोड करण्याचा थेट मार्ग:

थेट दुवा (सांकेतिक): (अधिकृत संकेतस्थळावर तात्पुरते बदल होऊ शकतात, त्यामुळे वर दिलेल्या पद्धतीने शोधा).

---

महसूल व वन विभाग मंत्रालय, मुंबई ४०० ०३२.

क्रमांक: पत्रक प्रकरण क्र. ११०८/प्र.क्र. २१/०८/पत्रक-४
दिनांक: २५ ऑगस्ट २००८

विषय: राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांना "पितृत्व रजा" देण्याबाबत.

शासन निर्णय:

महाराष्ट्र शासनाच्या अधीनस्थ कार्यालयातील सरकारी कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या पत्नीच्या प्रसूतीच्या वेळी त्यांना मदत करण्यासाठी आणि नवजात मुलाची देखभाल करण्यासाठी "पितृत्व रजा" (Paternity Leave) देण्याच्या संदर्भात शासन निर्णय घेण्यात आला आहे.

१. नाव आणि अंमलबजावणी: या रजेला "पितृत्व रजा" असे म्हणाले जाईल. ही सुविधा राज्यातील सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी लागू असेल.

२. पात्रता: केंद्र सरकारच्या सेवेतून स्वेच्छेने निवृत्त झालेले आणि पुन्हा नियुक्ती झालेले कर्मचारी, तसेच नियमित तरतुदीत नियुक्त करण्यात आलेले सर्व पुरुष कर्मचारी या रजेसाठी पात्र असतील.

३. रजेचा कालावधी: पत्नीच्या प्रसूतीपूर्वी एक महिना आणि प्रसूतीनंतर सहा महिन्यांच्या आत, एकूण १५ दिवसांची (१५ दिवस) पितृत्व रजा देण्यात येईल. ही रजा अर्धवेळ किंवा तुटक स्वरूपात घेता येणार नाही. ही रजा एका दिवसापासून १५ दिवसांपर्यंत सलग किंवा तुटक स्वरूपात घेता येईल, परंतु ती प्रसूतीच्या वेळेशी संबंधित असावी.

(टीप: नंतरच्या ज्येष्ठता नियमांनुसार हा कालावधी बदलला गेला असू शकतो, प्रामुख्याने १५ दिवसांची मर्यादा आहे.)

४. मुलांची संख्या: कर्मचाऱ्याला दोन जिवंत मुलांपर्यंत (Two surviving children) ही सुविधा उपलब्ध असेल. जर दुसरे बाळ जुळ्या (Twins) असेल तर संपूर्ण पितृत्व रजा एकदाच घेता येईल.

५. वेतन: या रजेच्या कालावधीत कर्मचाऱ्याला पूर्ण वेतन देय असेल.

६. अधिकारी: ही रजा देण्याचे अधिकार नियुक्ती करणाऱ्या प्राधिकाऱ्यांकडे असतील.

शासनाच्या आदेशानुसार, सर्व संबंधित अधिकाऱ्यांना याची अंमलबजावणी करावी.

(स्वाक्षरी) सचिव, महाराष्ट्र शासन

---

महाराष्ट्र शासनाची पितृत्व रजा GR (Paternity Leave GR of Maharashtra Government)

महाराष्ट्र शासनाने आपल्या कर्मचाऱ्यांसाठी पितृत्व रजा (Paternity Leave) संबंधित नवीन नियमावली जारी केली आहे. या नियमावलीनुसार, महाराष्ट्र शासनाच्या सर्व विभागांतर्गत काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना पितृत्व रजा देण्यात येईल.

पितृत्व रजेचे नियम (Paternity Leave Rules)

महाराष्ट्र शासनाच्या पितृत्व रजा GR अनुसार, खालील नियम लागू होतील:

पितृत्व रजेचे लाभ (Benefits of Paternity Leave)

महाराष्ट्र शासनाच्या पितत्त्व रजा GR अनुसार, पितृत्व रजा घेतलेल्या कर्मचाऱ्यांना खालील लाभ मिळतील:

पितृत्व रजा GR PDF in Marathi paternity leave gr of maharashtra government pdf in marathi

महाराष्ट्र शासनाच्या पितत्त्व रजा GR चे PDF तुम्ही खालील लिंकवरून डाउनलोड करू शकता:

[Insert PDF link]

महाराष्ट्र शासनाची पितृत्व रजा GR महत्व (Importance of Paternity Leave GR)

महाराष्ट्र शासनाच्या पितृत्व रजा GR ने कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबांना आधार दिला आहे. पितृत्व रजा GR ने कर्मचाऱ्यांना आपल्या कुटुंबासोबत वेळ घालवण्याची संधी दिली आहे. तसेच, या नियमावलीने लिंग समानतेच्या मुद्द्यावरही भर दिला आहे.

उम्मीद आहे कि, तुम्हाला ही माहिती उपयोगी वाटेल.

Maharashtra , while Central Government male employees are entitled to 15 days of paternity leave, the state government primarily provides a Childcare Leave (बालसंगोपन रजा)

for its male employees under specific, restrictive conditions.

Here is a story of how a typical state employee might navigate these rules. A New Chapter for Sameer

Sameer, a dedicated clerk in a government office in Pune, was overjoyed when his first child was born. Having heard about Central Government colleagues taking 15 days of paternity leave , he checked the official Maharashtra Civil Services (Leave) Rules The Search for the "Paternity Leave" GR

He searched for the "Paternity Leave GR" in Marathi, hoping for a simple 15-day benefit. However, he discovered that in Maharashtra, male employees are generally only eligible for a special 180-day Childcare Leave if they meet strict criteria: The Condition

: The leave is typically reserved for widowers, single fathers, or those whose wives are medically incapacitated (bedridden or mentally unstable) and unable to care for the child. : It applies to the first two children under the age of 18. : It can be taken in up to three spells per calendar year. Applying the Rules

Since Sameer’s wife was healthy, he realized he couldn't claim the specific 180-day childcare leave. Instead, like many of his peers, he utilized his Earned Leave (EL) Casual Leave (CL)

to spend those precious first weeks with his newborn. He kept a copy of the Maharashtra Civil Service (Leave) Rules, 1981 in Marathi

handy, noting that while the state's rules are stricter than the Central Government's, they do offer significant support for fathers in difficult family circumstances. Summary of Leave Entitlements Leave Type Eligibility for Men Paternity Leave

Generally not a standalone statutory right for all state men. Childcare Leave Widowers or those with incapacitated wives. Up to 180 days. Earned Leave All permanent employees. ~30 days accrued annually. specific GR numbers for child rearing leave to include in a formal application?

Leave Policy in Maharashtra: Holidays & Working Hours (2026)

महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियमांनुसार, महाराष्ट्र शासनाने पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी बालसंगोपन रजा (Child Rearing Leave)

आणि विशिष्ट परिस्थितींमधील रजेच्या तरतुदी केल्या आहेत. यासंदर्भातील प्रमुख शासन निर्णय (GR) आणि रजा नियमावलीची माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. पितृत्व रजा (Paternity Leave) कालावधी:

केंद्रीय नागरी सेवांच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने देखील पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी १५ दिवसांची

पितृत्व रजा मंजूर केली आहे. पात्रता:

ज्या पुरुष कर्मचाऱ्याला दोनपेक्षा कमी जिवंत मुले आहेत, तो ही रजा घेऊ शकतो. वापर:

ही रजा पत्नीच्या प्रसूतीच्या काळापासून (प्रसूतीपूर्वी १५ दिवस किंवा प्रसूतीनंतर ६ महिन्यांच्या आत) घेता येते.

२. बालसंगोपन रजा (Child Rearing Leave) - २०१८ चा शासन निर्णय

विशेष परिस्थितीत पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी १८० दिवसांच्या विशेष रजेची तरतूद करण्यात आली आहे: परिस्थिती:

जर पत्नी गंभीर आजारपणामुळे अंथरुणाला खिळून असेल (Bedridden) किंवा मानसिक आरोग्यामुळे मुलांची काळजी घेण्यास असमर्थ असेल, तर अशा वेळी पुरुष कर्मचाऱ्याला ही रजा मिळते. मर्यादा:

ही रजा पहिल्या दोन मुलांच्या संगोपनासाठी (मुलं १८ वर्षांची होईपर्यंत) वापरता येते. एका वर्षात जास्तीत जास्त तीन टप्प्यांत ही रजा घेता येते. जीआर दिनांक: १५ डिसेंबर २०१८.

३. महत्त्वाचे दुवे (PDF Download)

खालील अधिकृत संकेतस्थळांवरून तुम्ही या नियमावलीची मराठी प्रत डाउनलोड करू शकता:

महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ (सुधारित २०२५):

वित्त विभाग, महाराष्ट्र शासन

२०२५ ची नवीन अधिसूचना (Gazette):

महाराष्ट्र शासन राजपत्र

- यामध्ये रजा नियमातील ताज्या सुधारणांचा अंतर्भाव आहे. Maharashtra Government – Official Website महत्त्वाची टीप:

रजेचा हक्क म्हणून दावा करता येत नाही; ती मंजूर करण्याचे अधिकार सक्षम प्राधिकाऱ्याकडे असतात. WordPress.com

तुम्हाला विशिष्ट वर्षाचा शासन निर्णय (GR)

शोधायचा असल्यास, मी तुम्हाला जीआर क्रमांक किंवा विशिष्ट दिनांक शोधण्यात मदत करू का?

पितृत्व रजा: महाराष्ट्र सरकारची नवीन धोरणे

महाराष्ट्र सरकारने आपल्या कर्मचाऱ्यांसाठी पितृत्व रजा (Paternity Leave) संबंधित नवीन धोरणे आणली आहेत. या धोरणाचा उद्देश नव्या पिता झालेल्या कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या पत्नी आणि नवजात बाळाच्या संगोपनासाठी पुरेसा वेळ देणे आहे. या लेखात, आपल्याला महाराष्ट्र सरकारच्या पितृत्व रजा धोरणाबद्दल माहिती मिळेल, विशेषतः GR (General Resolution) संबंधित माहिती जी महाराष्ट्र सरकारने PDF स्वरूपात मराठी भाषेत प्रसिद्ध केली आहे.

पितृत्व रजेचे महत्त्व त्यातील मुख्य तरतुदी

पितृत्व रजा ही एक अशी रजा आहे जी नव्या पिता झालेल्या कर्मचाऱ्यांना दिली जाते जेणेकरून ते त्यांच्या पत्नी आणि नवजात बाळाच्या संगोपनासाठी वेळ घालवू शकतील. या रजेमुळे पिता आपल्या कुटुंबासोबत वेळ घालवू शकतो, पत्नीला प्रसूतीनंतरच्या काळात मदत करू शकतो, आणि नवजात बाळाच्या संगोपनात सहभागी होऊ शकतो.

महाराष्ट्र सरकारची पितृत्व रजा धोरणे

महाराष्ट्र सरकारने आपल्या कर्मचाऱ्यांसाठी पितृत्व रजा संबंधित नवीन धोरणे आणली आहेत. या धोरणानुसार, नव्या पिता झालेल्या कर्मचाऱ्यांना 15 दिवसांची पितृत्व रजा दिली जाईल. ही रजा कर्मचारी त्यांच्या पत्नीच्या प्रसूतीच्या 15 दिवस आधी किंवा नंतर कधीही घेऊ शकतो.

GR PDF in Marathi

महाराष्ट्र सरकारने पितृत्व रजा संबंधित GR (General Resolution) PDF स्वरूपात मराठी भाषेत प्रसिद्ध केला आहे. या GR मध्ये पितृत्व रजा संबंधित सर्व माहिती दिली आहे, जसे की रजेची पात्रता, रजेचा कालावधी, रजेचे नियम, इत्यादी. आपल्याला या GR ची PDF आवृत्ती हवी असल्यास, आपण महाराष्ट्र सरकारच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून ती डाउनलोड करू शकता.

पितृत्व रजेचे नियम

महाराष्ट्र सरकारच्या पितृत्व रजा धोरणानुसार, खालील नियम आहेत:

निष्कर्ष

महाराष्ट्र सरकारची पितृत्व रजा धोरणे ही एक उत्तम पाऊल आहे ज्यामुळे नव्या पिता झालेल्या कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या कुटुंबासोबत वेळ घालवण्याची संधी मिळते. या धोरणामुळे पिता आपल्या कुटुंबासोबत वेळ घालवू शकतो, पत्नीला प्रसूतीनंतरच्या काळात मदत करू शकतो, आणि नवजात बाळाच्या संगोपनात सहभागी होऊ शकतो. आपल्याला पितृत्व रजा संबंधित अधिक माहिती हवी असल्यास, आपण महाराष्ट्र सरकारच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून GR PDF स्वरूपात मराठी भाषेत मिळवू शकता.

संदर्भ

आशा आहे की, या लेखात आपल्याला पितृत्व रजा संबंधित आवश्यक माहिती मिळाली असेल. आपल्याकडे काही प्रश्न किंवा सूचना असल्यास, कृपया आम्हाला कळवा.

महाराष्ट्र शासनाचे पितृत्व रजा नियम: सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी सविस्तर माहिती

महाराष्ट्र शासनाच्या सेवेत असणाऱ्या पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी 'पितृत्व रजा' (Paternity Leave) हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. बाळाच्या जन्मानंतर किंवा दत्तक घेतल्यानंतर कुटुंबाला वेळ देणे आणि पत्नीला आधार देणे या उद्देशाने ही रजा दिली जाते. इंटरनेटवर अनेक कर्मचारी "paternity leave gr of maharashtra government pdf in marathi" या कीवर्डद्वारे या नियमांचा अधिकृत शासन निर्णय (GR) आणि त्याची सविस्तर माहिती शोधत असतात.

खाली महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ अंतर्गत असणाऱ्या पितृत्व रजेच्या नियमांची आणि संबंधित तरतुदींची सविस्तर माहिती सोप्या मराठीत दिली आहे.

📌 पितृत्व रजा म्हणजे काय?

बाळाच्या जन्माच्या वेळी किंवा बाळ दत्तक घेतल्यानंतर पुरुष कर्मचाऱ्याला मिळणाऱ्या विशेष रजेला 'पितृत्व रजा' म्हणतात. केंद्र सरकारच्या धर्तीवर राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी देखील अशा रजेची तरतूद करण्यात आली आहे.

📄 पितृत्व रजेचे प्रमुख नियम आणि अटी

महाराष्ट्र शासनाच्या नियमांनुसार पितृत्व रजा मंजूर करण्यासाठी खालील अटी लागू होतात:

१५ दिवसांची रजा: पात्र पुरुष कर्मचाऱ्याला जास्तीत जास्त १५ दिवसांची पितृत्व रजा मंजूर केली जाऊ शकते.

दोन अपत्यांची मर्यादा: ही रजा केवळ पहिल्या दोन जिवंत मुलांच्या जन्मासाठी किंवा दत्तक विधानासाठीच लागू असते. दोनपेक्षा अधिक अपत्ये असल्यास ही रजा मिळत नाही.

रजा घेण्याचा कालावधी: ही रजा पत्नीच्या प्रसूतीच्या संभाव्य तारखेच्या १५ दिवस आधीपासून ते बाळाच्या जन्माच्या तारखेपासून ६ महिन्यांच्या आत कधीही घेता येते.

रजा खंडित न करता घेणे: सामान्यत: १५ दिवसांची ही रजा सलग (एकत्रित) घ्यावी लागते, ती तुकड्या-तुकड्यांमध्ये विभागून घेता येत नाही.

रजा व्यपगत (Lapse) होणे: जर बाळाच्या जन्मापासून ६ महिन्यांच्या आत ही रजा घेतली नाही, तर ती आपोआप रद्द (Lapse) होते.

💰 रजेच्या कालावधीतील वेतन आणि खात्यावरील रजा

पूर्ण वेतन: पितृत्व रजेच्या १५ दिवसांच्या कालावधीत कर्मचाऱ्याला रजेवर जाण्यापूर्वी मिळत असलेले पूर्ण वेतन व भत्ते दिले जातात.

रजा खात्यातून वजा होत नाही: सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे ही रजा कर्मचाऱ्याच्या नियमित रजा खात्यातून (Earned Leave किंवा Half Pay Leave) वजा केली जात नाही. ही एक स्वतंत्र विशेष रजा आहे.

इतर रजांशी जोडता येणे: आवश्यकतेनुसार पितृत्व रजा ही अर्जित रजा किंवा इतर कोणत्याही रजेशी जोडून घेता येऊ शकते.

👶 दत्तक मुलासाठी पितृत्व रजा (Paternity Leave for Adoption)

जर एखाद्या पुरुष सरकारी कर्मचाऱ्याने कायदेशीररित्या मूल दत्तक घेतले, तर त्यालाही पितृत्व रजेचा लाभ मिळतो:

मूल दत्तक घेतेवेळी त्याचे वय १ वर्षापेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.

कायदेशीररित्या दत्तक घेतल्याच्या दिनांकापासून ६ महिन्यांच्या आत १५ दिवसांची पितृत्व रजा घेता येते.

📂 Paternity Leave GR PDF कशी आणि कुठे शोधायची?

महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत शासन निर्णय (GR) डाऊनलोड करण्यासाठी खालील पायऱ्या फॉलो करा:

सर्वप्रथम महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळाला Maharashtra Government Resolution भेट द्या.

तेथील 'शासन निर्णय' (GR) या विभागात जा.

शोधTab मध्ये "महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम" किंवा "रजा सुधारित नियम" असे टाईप करा.

२८ जानेवारी २०२५ किंवा त्यापूर्वीचे सुधारित रजा नियमांचे अधिकृत राजपत्र व GR तुम्हाला तेथे PDF स्वरूपात उपलब्ध होतील.

वित्त विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर Finance Department, Government of Maharashtra जाऊन देखील तुम्ही 'महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१' ची अद्ययावत प्रत मिळवू शकता.

⚠️ विशेष बालसंगोपन रजा (Childcare Leave for Male Employees) आशा आहे की

पितृत्व रजेव्यतिरिक्त, महाराष्ट्र शासनाने पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी एक विशेष बालसंगोपन रजा देखील सुरू केली आहे:

ज्या पुरुष कर्मचाऱ्यांची पत्नी जिवंत नाही किंवा असाध्य आजारामुळे अंथरुणाला खिळून आहे, अशा कर्मचाऱ्यांना मुलांच्या संगोपनासाठी ही विशेष रजा मिळते.

ही रजा जास्तीत जास्त १८० दिवसांची असते आणि ती पाल्याच्या १८ वर्षांच्या वयापर्यंत घेता येते.

जर तुम्हाला या रजेसाठी अर्ज करण्याचा नमुना हवा असेल किंवा दत्तक विधानाशी संबंधित कायदेशीर अटींविषयी अधिक माहिती हवी असल्यास तसे नक्की सांगा!

Maharashtra Civil Services (Leave) Rules, 1981 - वित्त विभाग

महाराष्ट्र राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी पितृत्व रजेचा (Paternity Leave) नियम महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ अंतर्गत येतो. राज्य सरकारने १८ ऑगस्ट २००१ च्या शासन निर्णयाद्वारे पुरुष कर्मचाऱ्यांना ही रजा लागू केली होती.

खाली या नियमाचा मराठीतील सारांश दिला आहे:

महाराष्ट्र शासन पितृत्व रजा नियम (थोडक्यात)

रजेचा कालावधी: पुरुष कर्मचाऱ्यांना एकूण १५ दिवसांची भरगारी पितृत्व रजा मिळते.

पात्रता: ही रजा फक्त अशा कर्मचाऱ्यांसाठी आहे ज्यांना दोनपेक्षा कमी अपत्ये आहेत.

कालावधी मर्यादा: ही रजा मुलाच्या जन्माच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या आत घ्यावी लागते. जर या काळात रजा घेतली नाही, तर ती आपोआप व्यपगत (Lapse) होते.

रजेचे स्वरूप: पितृत्व रजा ही अर्जित रजेप्रमाणे (Earned Leave) खात्यातून वजा केली जात नाही; ती स्वतंत्रपणे मंजूर केली जाते.

रजा जोडणे: ही रजा इतर कोणत्याही प्रकारच्या रजेसोबत (उदा. अर्जित रजा किंवा अर्धवेतनी रजा) जोडून घेता येते. अधिकृत PDF कोठे मिळेल?

या नियमांची सविस्तर माहिती आणि अद्ययावत प्रत तुम्ही महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत वित्त विभागाच्या संकेतस्थळावर (Finance Department) पाहू शकता.

तुम्हाला विशिष्ट वर्षाच्या (उदा. २०२५ च्या सुधारित नियमांचा) शासन निर्णय (GR) क्रमांक हवा आहे का?

Maharashtra Civil Services (Leave) Rules, 1981 - वित्त विभाग

महाराष्ट्र राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी पितृत्व रजेचा (Paternity Leave) नियम हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. केंद्र सरकारच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने देखील पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी ही तरतूद केली आहे. या विषयावर सविस्तर माहिती देणारा ब्लॉग पोस्ट खालीलप्रमाणे आहे.

महाराष्ट्र शासन पितृत्व रजा नियम: सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी संपूर्ण मार्गदर्शक

महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ अंतर्गत महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ मध्ये वेळोवेळी सुधारणा करून विविध रजांचे प्रकार स्पष्ट करण्यात आले आहेत. यामध्ये 'पितृत्व रजा' हा एक महत्त्वाचा बदल आहे जो पुरुष कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या नवजात बाळाची आणि पत्नीची काळजी घेण्यासाठी दिला जातो.

१. पितृत्व रजा म्हणजे काय? (What is Paternity Leave?)

विवाहित पुरुष सरकारी कर्मचाऱ्याला त्याच्या पत्नीच्या प्रसूती काळात किंवा बाळाच्या जन्मानंतर जी सशुल्क रजा मिळते, त्याला 'पितृत्व रजा' असे म्हणतात. ही रजा केवळ दोन हयात मुले असलेल्या कर्मचाऱ्यांपर्यंत मर्यादित आहे. Leave Rules for State Government Employees.

२. रजेचा कालावधी आणि स्वरूप

कालावधी: महाराष्ट्र राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी ही रजा १५ दिवसांची असते. Leave Rules for State Government Employees.

वेतन: ही रजा पूर्ण वेतनासह (Full Pay) असते, म्हणजेच या काळात कर्मचाऱ्याचे वेतन कापले जात नाही.

कालावधीची मर्यादा: ही १५ दिवसांची रजा सलग घ्यावी लागते. ती तुकड्यांमध्ये घेता येत नाही. ३. रजा कधी घेता येते?

पितृत्व रजा घेण्याचे दोन प्रमुख पर्याय आहेत:१. पत्नीच्या प्रसूतीच्या अपेक्षित तारखेच्या १५ दिवस आधी.२. बाळाच्या जन्माच्या दिनांकापासून ६ महिन्यांच्या आत.टीप: जर बाळाच्या जन्मानंतर ६ महिन्यांच्या आत ही रजा घेतली नाही, तर ती आपोआप रद्द (Lapse) होते. Leave Rules for State Government Employees.

४. पात्रता आणि अटी (Eligibility Criteria)

ही रजा फक्त विवाहित पुरुष सरकारी कर्मचाऱ्यांनाच लागू आहे.

ज्या कर्मचाऱ्यांना दोन पेक्षा कमी हयात मुले आहेत, त्यांनाच ही रजा मिळते.

कंत्राटी किंवा तात्पुरत्या स्वरूपातील कर्मचाऱ्यांसाठी या रजेच्या अटी शासन निर्णयानुसार वेगळ्या असू शकतात.

रजा खात्यातून ही रजा वजा केली जात नाही (ही स्वतंत्र रजा आहे). Maharashtra Civil Services Leave Rules 1981.

५. बाल संगोपन रजेचा विशेष नियम (Special Child Care Leave for Male Employees)

२०१८ च्या एका महत्त्वाच्या शासन निर्णयानुसार (GR), जर पुरुष कर्मचाऱ्याची पत्नी गंभीर आजारपणामुळे अंथरुणाला खिळून असेल किंवा तिचा मृत्यू झाला असेल, तर अशा पुरुष कर्मचाऱ्याला १८० दिवसांची 'बाल संगोपन रजा' (Child Care Leave) देखील मिळू शकते. ही रजा १८ वर्षाखालील पहिल्या दोन मुलांच्या संगोपनासाठी दिली जाते. Child Care Leave for Male Employees - Maharashtra Times. ६. अर्ज कसा करावा?

पितृत्व रजेसाठी आपल्या विभाग प्रमुखांकडे विहित नमुन्यात अर्ज करावा लागतो. अर्जासोबत पत्नीच्या प्रसूतीबाबतचे वैद्यकीय प्रमाणपत्र किंवा बाळाचा जन्म दाखला जोडणे आवश्यक असते.

निष्कर्ष:पितृत्व रजेमुळे वडील म्हणून पुरुष कर्मचाऱ्यांना आपल्या कुटुंबाला आधार देण्याची आणि बाळासोबत वेळ घालवण्याची संधी मिळते. महाराष्ट्र शासनाच्या या निर्णयाचा लाभ घेण्यासाठी नियमांची योग्य माहिती असणे आवश्यक आहे.

अधिकृत PDF डाऊनलोड करण्यासाठी आपण महाराष्ट्र शासनाच्या वित्त विभागाच्या संकेतस्थळावर जाऊ शकता.

आपल्याला विशिष्ट वर्ष किंवा विभागाचा (उदा. जिल्हा परिषद किंवा शिक्षण विभाग) GR शोधायचा आहे का?

"वडीलत्व रजेबद्दल मार्गदर्शक सूचना (मुले-पिता)
महाराष्ट्र शासनाच्या प्रशासकीय नियमांनुसार, पात्र सरकारी कर्मचारीजनांना मुलां‑जन्मानंतर वडीलत्व रजा देण्याचा अधिकार आहे. ही रजा दरवेळेस जन्मानंतर (किंवा अधिकृतदाखल झालेले दत्तक मिळाल्यावर) अर्जाच्या आधारावर मंजूर केली जाते. वडीलत्व रजेची कालमर्यादा, अर्ज करण्याची प्रक्रिया आणि संबंधित दस्तऐवज विभागीय नियम व सेवा अटींनुसार ठरविले जातील. रजा घेताना कर्मचारीने वैध जन्मप्रमाणपत्र/दत्तक प्रमाणपत्र आणि आवश्यक त्यांचे इतर पुरावे सादर करणे अनिवार्य आहे."

If you want a different length, formal tone, or specific legal citations (section numbers, exact days of leave), tell me and I will include them.

---

हा अहवाल महाराष्ट्र शासनाच्या पितृत्व रजेच्या धोरणांचा मराठी PDF दस्तऐवज, त्यातील मुख्य तरतुदी, लागूता, लाभार्थी, मुदत आणि अंमलबजावणी व त्यासंबंधी शिफारसी यांचा संपूर्ण आढावा देतो. (इथे लक्षात ठेवा: वेबसर्च अपेक्षित आहे कारण हा विषय स्थानिक शासनाच्या धोरणांवर अवलंबून आहे आणि नवनवीन बदल होऊ शकतात.)