Barumsaa Koo Extra Quality — Walaloo Mana

Let me break this down:

Mana barumsaa koo taught me the standard curriculum. But the extra quality? That came from the moments between the lessons.

Waan kun walaloo kana “extra quality” taasisu maal? Akka Oromoo fakkeenya:

(My School – Extra Quality)

Mana barumsaa koo, ati galma ifaa,
Bareedina keessan keessatti, beekumsi burqaa.
Bareedina keessan keessatti, jireenyaan barumsa,
Akkuma aduun bariitti, sammuu keessaa ibsaa.

Kutaaleen kee duwwaa miti – waanni jira:
Jecha, lakkoofsa, seera, jaalala, waldhaansa.
Hamma yeroo ati jirtu, dubbiin hin du’u,
Garaan keenya keessatti, walaloon keessan baallaa.

Qulqullina dabalataa – utuu hin yaadin,
Akkuma rooba Calliyyaa, qulqullina uumamaa.
Hin sirbu ykn hin geerar, garuu sammuu qulqulleessitu,
Mana barumsaa koo, ati walaloo jireenyaa.

Translation (prose):
My school, hall of light – in your beauty, knowledge springs. In your beauty, life becomes learning, like dawn lighting the mind. Your rooms are not empty – word, number, law, love, struggle live there. As long as you exist, speech does not die; inside our hearts, your poetry flies. Extra quality – not sought – like the pure rain of Chaliya, a natural cleansing. Not to sing or chant, but to purify the mind. My school, you are the poem of life.

Mana barumsaa koo, iddoo abjuu fi carraa,
Ittiin boqonuu hin oolu, onnee kootii keessatti ifa.
Bakka gammachuu fi yaada wal jijjiiru,
Barattoonni sagalee akka baranaa fii boruuf qopheessu. walaloo mana barumsaa koo extra quality

Dubbii barsiisota, akka urjii nu geessan,
Seenaa fi saayinsii nuuf bane, akka balbala argamsiisan.
Hojii garee fi qo'annoo, harka wal qabannee hojjenne,
Waa'ee hawwaasaaf hubannaa guddaa argannee.

Mana barumsaa koo keessatti, wal jaalalaa fi ulfina,
Kabajaa garaa fi kallattii, barattoota biratti ijaaramu.
Dubbii seera fi ogummaa, nuuf kenna diddaa fi qajeelcha,
Barnoota miira keessa, gara carraa hojii nu geessa.

Sa'aatii kaayyoo fi fedhii, ganama irraa galgala,
Hirmaannaa fi dandeettii, guddina keenya ibsa.
Barnoonni miti qofa kitaaba keessaa, jireenya keessatti hojjatu,
Mana barumsaa koo, bakka abjuu fi hojii walitti makamuu.

Walaloon kun, yaada koo ibsa, galma koo agarsiisa,
Mana barumsaa koo, iddoo ani dhaladhee fi guddadhee.
Egaa inni akka lafa ifa nuuf ta'u, akka daandii nuun bane,
Mana barumsaa koo, yeroo hundaa qalbii koo keessatti jiraata.

Jechoota barbaadde dabaluu, dheeressuu yookaan gara Afaan Ingiliziitti hiikuu yoo barbaadde naaf himi.

Akka ati barbaaddetti, walaloo waa'ee Mana Barumsaa kan qulqullina olaanaa (extra quality) qabu, miira gadi fagoo fi jechoota babbaxeedhan qindaaye dhiyeesseera. Walaloon kun jaalala, beekumsa fi abdii mana barumsaa keessatti argamu calaqqisiisa. Mana Barumsaa Koo: Madda Ifa Koof Haadha Beekumsaa Madda ifa kootii, hikaa jireenyaa Sanyiin beekumsaa, si’iin facaafamaa Situ na ijaare, hiyyummaa na oolchee Gara fuulduraatti, karaa na agarsiisee. Giddu-gala Beekumsaa Madda Beekumsaa:

Mana barumsaa koo, bakka sammuun koo itti dammaqe fi dhugaan itti naaf gale. Ijaarsa Jireenyaa:

Utubaa jireenya kootii kan ta’e, barsiisonni koo dhaloota boruu madda kanaan qaru. Bakka Milkaa'inaa:

Kaayyoon koo hundi si keessatti dhalata, abdiin koo si biratti madda. Jaalala fi Kabaja Dhalli namaa hundi, siin qaramee baha Adduunyaa dukkunaa, ifaan madaala Ati haadha beekumsaa, madda ogummaa Siin malee hin jiru, karaan milkaa’inaa. Xumura Irratti Mana barumsaa koo, dhalootaaf haa turu Ifni kee calaqqisee, dukkuna haa hir’isu Beekumsa kee soorachaa, guddachuun koo itti fufa Ati mallattoo kooti, siin nan boona yeroo hunda! Walaloon kun dabalata maal akka qabaatu barbaadda? Fakkeenyaaf, waa'ee barsiisotaa hiriyoota kee irratti xiyyeeffachuu yoo barbaadde naaf barreessi. Let me break this down: | Standard School

Mata-duree "Mana Barumsaa Koo" (Mana Barumsaa kiyya) irratti walaloon armaan gadii qulqullina olaanaan (extra quality) akka itti aanutti dhiyaateera. Walaloon kun faayidaa barnootaa, kabaja mana barumsaa fi carraa fuulduraa irratti xiyyeeffata. Walaloo: Mana Barumsaa Koo

Mana Barumsaa Koo, bu’uura jireenyaa,Bakka itti dhabamsiisu wallaalummaa dukkanawaa,Ifa beekumsaa kan natti mul’isu,Bakka itti sammuun koo qaramee gabbatu.

Mana Barumsaa Koo, bakka dhaloota qaxalee,Si’i kan na barsiise, akka ani ta’u jabaa,Fuuldura koo dhaan ifa natti gootee,Si’i utubaan koo, kan natti agarsiise karaa.

Hojii koo hunda beekumsaan deeggartee,Bu’aa gaarii akka ani fiduuf na gargaartee,Dukana walaallummaa lafarraa calaaftaa,Hawaasa keessatti furtuu sammuu namaa taata.

Waggaa kuma dhibba nuuf jiraadhu ati,Madda beekumsaa, kan badhaadhu humni ati,Sammuu keenya qaraa, kalaqa nuuf laattaa,Mana Barumsaa koo, si’i kan nu milkeessita. Hiika fi Faayidaa Walaloo Kanaa

Walaloon kun qabxiiwwan ijoo armaan gadii irratti xiyyeeffata:

Beekumsa fi Ifa: Mana barumsaa akka madda ifaatti ibsa, kunis Tarree Walaloo Wikipedia irratti akka ibsametti barnoonni utubaa guddinaa fi ifa fuulduraa ti.

Hawaasa fi Milkaa'ina: Barnoonni iccitii milkaa'inaa fi furtuu sammuu namaa akka ta'e, akkasumas Facebook irratti akka ibsametti jireenya fooyya'aaf barnoota filachuun barbaachisaa dha.

Kabaja: Mana barumsaa akka bakka dhaloota qaxaleetti fi utubaa jireenyaatti kabaja guddaa kenna. (My School – Extra Quality)

Walaloon kun sagantaa mana barumsaa, guyyaa eebbaa, ykn barruulee mana barumsaa irratti dhiyaachuuf qophii dha.

Walaloo kanarratti sirreeffama ykn mata-duree dabalataa (fkn: waa'ee barsiisotaa) yoo barbaadde na gaafachuu dandeessa.

Obboonni keenya, walaloon mana barumsaa jaalala, beekumsaa fi abdii nuuf kennu irratti hundaa'a. Walaloowwan armaan gadii lamaan kanneen sadarkaa addaatti qophaa'aniidha: 1. Wiirtuu Beekumsaa (Walaloo Gabaabaa) Mana barumsaa koo, bu’uura jireenyaa, Iddoo itti baradhu, deemsa dandeettii koo, Ati mana kooti, kan natti agarsiisu ibsaa, Hundee saayinsii fi ogummaa, madda beekumsaa. Qubee nu barsiiftee, ija nu banate, Xaliila sammuutiin, dukkana balleessite, Barsiisota keenya, warra dhibee malee, Warra nu barsiisuun, nuun ga’an sadarkaa galee. 2. Mana Barumsaa Koo: Ibsaa Jireenyaa (Dheerinaan) Mana barumsaa koo, bakka sanyii beekumsaa, Madda gootummaa fi kan ogummaa guutuu, Gaaddisa kee jalatti, abdiin koo biqileera, Kallattii hundumaan, ifni koo dhalateera. Gubbaa kee yoon argu, akka gaara guddaa, Keessi kee immoo guutuu, madda fageenyaa, Nuuf taateera ija, kan ittiin ilaallu, Dukkana wallaalummaa, ittiin ofirraa kaasnu. Ganama yoon dhufu, natti tola koochoon kee, Seenaa saba kootii, madda guddina kee, Qaroomni koo asii, akka bishaan yaa’uu, Mana barumsaa koo, ati hin dhabattu ta’uu. Galata guddaa, barsiisota keenyaaf, Warra nuuf kennan, jireenya ifaaf, Mana barumsaa koo, bakka qaqqabummaa, Ati dhaabbata nuuf, madda qaroomummaa! Walaloowwan kunniin dhimma mana barumsaa keetii irratti dubbisuuf ykn qophii sagantaa garaagaraa irratti dhiheessuuf akka si gargaaran nan amana. Walaloowwan kunniin isaanii siif ta'aa? Moo qabiyyee barsiisota qofa irratti xiyyeeffatu siif haa qopheessu?

In the real world, a degree opens doors. But extra quality—integrity, resilience, curiosity—keeps them open. My school didn’t just give me a report card. It gave me a compass.

Mana barumsaa koo, ati qofa miti; ati bakka jireenya kooti.
(You are not just a school; you are the foundation of my life.)

Gaafi 1: Extra quality walaloo mana barumsaatiif jechuu maal? Deebii: Kan ta’u walaloon kun qulqullina, gadifageenya, fi fayyadamummaa qabaachuu – namatti toluu fi barsiisuu.

Gaafi 2: Eessa walaloo kana fayyadamuu danda’a? Deebii: Mana barumsaa, sagantaa dubbisuu, irratti kaayyoo leenjii, gadifageenya jaalala barumsaatiif.

Gaafi 3: Walaloo kanaan barsiisotaaf faayidaa maalii? Deebii: Isaanis ittiin barattoota isaaniif jajjabeessuu, akka barattoonni jaalala qabaachuu qaban hubachiisuu.

Gaafi 4: Maaliif Afaan Oromoon walaloo barreessuu? Deebii: Afaan Oromoon afaan jaalalaa, aadaa, fi ifaa jireenyaa. Walaloo afaan Oromootiin mana barumsaa keessatti fayyadamuu – kun jijjiirraa haaraa (renewal) ti.